Để đo lượng điện năng tiêu thụ hàng tháng, mỗi gia đình hay doanh nghiệp đều phải có công tơ điện. Vì sao thiết bị này lại quan trọng như vậy? Bài viết dưới đây cung cấp các thông tin liên quan đến vấn đề này.
1. Công tơ điện là gì?
Công tơ điện là một thiết bị đo lường quan trọng được sử dụng phổ biến trong các doanh nghiệp, tổ chức và hộ gia đình để ghi nhận lượng điện tiêu thụ hàng tháng. Nó được biết đến dưới nhiều tên gọi như điện kế hay đồng hồ điện, giúp người dùng kiểm soát và quản lý chi phí tiền điện một cách hiệu quả.
2. Phân loại công tơ điện phổ biến hiện nay
Hiện nay trên thị trường, công tơ điện được phân ra làm 2 loại chính. Đó là: Công tơ điện 1 pha và công tơ điện 3 pha.
2.1. Công tơ điện 1 pha cơ
Công tơ điện 1 pha 2 dây dạng cơ là loại phổ biến nhất từ xưa đến giờ. Loại công tơ điện dùng cho điện lưới 1 pha. Chắc chắn một điều là chúng luôn hiện diện trong mỗi gia đình có sử dụng điện của công ty điện lực cung cấp. Nhưng cho đến thời điểm hiện tại, ở các thành phố lớn, các công tơ điện cơ đang dần bị thay thế bởi công tơ điện tử.
Ưu điểm:
- Giá thành thiết bị rẻ
- Cấu tạo đơn giản
- Sử dụng khá bền và ổn định
Nhược điểm:
- Nhược điểm lớn nhất có thể xét đến đó chính là độ chính xác chưa cao. Do phụ thuộc vào cơ cấu hoạt động cơ khí.
- Có thể bị “hack” làm cho thiết bị hoạt động sai lệch kết quả…

2.2. Công tơ điện 1 pha điện tử
Công tơ điện tử hiển thị các giá trị điện năng tiêu thụ trên màn hình LCD hoặc LED, và một số loại cũng có thể truyền các dữ liệu này đi xa qua các cổng giao tiếp tích hợp.
Ngoài việc đo điện năng tiêu thụ, công tơ điện tử cũng có thể ghi lại các thông số khác của tải và nguồn, chẳng hạn như số điện sử dụng tức thời hay số điện tối đa, mức điện áp, hệ số công suất và công suất phản kháng…
Một chức năng khác cũng khá hay ho, đó là công tơ điện tử có thể hỗ trợ tính toán theo thời gian cài đặt. Ví dụ như: ghi lại số kWh điện năng tiêu thụ trong giờ cao điểm hoặc giờ thấp điểm.

Ưu điểm:
- Có cảnh báo rò rỉ điện
- Đo nhiều thông số
- Cài đặt nhiều chức năng đo
- Giám sát được chất lượng nguồn điện
- Tính toán được giá điện bậc thang
- Độ chính xác cao…
Nhược điểm:
- Giá thành cao
- Độ bền phụ thuộc vào linh kiện điện tử
- Khó sửa chữa…
2.3. Công tơ điện 3 pha công nghiệp
Trong công nghiệp sản xuất, để đảm bảo công suất điện năng vận hành cho các hệ thống máy móc, motor công suất cao thì cần phải cấp nguồn có công suất điện lớn, và điện lưới 3 pha là lựa chọn hàng đầu.
Tất nhiên, để đo lượng điện năng tiêu thụ từ mạng lưới điện 3 pha, thì chúng ta cần phải sử dụng loại công tơ điện 3 pha rồi!
Công tơ điện 3 pha được phân ra làm nhiều loại như sau: Công tơ điện 3 pha cơ, cơ điện tử, điện tử, công tơ điện 1 giá, công tơ điện 3 giá… hoặc theo cách đo lường như công tơ điện 3 pha trực tiếp, 3 pha gián tiếp.

3. Ứng dụng của công tơ điện trong cuộc sống
Công tơ điện là một thiết bị đo lường thiết yếu và phổ biến trong cuộc sống hàng ngày, giúp người dùng theo dõi chính xác lượng điện tiêu thụ của các thiết bị. Nhờ đó, người dùng có thể dễ dàng quản lý và kiểm soát mức tiêu thụ điện năng của mình.
Không chỉ được sử dụng trong hộ gia đình, công tơ điện còn được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực công nghiệp. Thiết bị này không chỉ đo lường lượng điện tiêu thụ mà còn có khả năng truyền thông và gửi dữ liệu quan trọng đến trung tâm điều khiển. Điều này giúp doanh nghiệp quản lý chỉ số điện của hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất hoặc cả phân xưởng một cách hiệu quả, từ đó hỗ trợ tối ưu hóa quy trình sản xuất và vận hành.
4. Hướng dẫn cách đấu nối công tơ điện
4.1 Cách đấu công tơ điện 1 pha

Cách đấu đồng hồ điện 1 pha 2 dây:
Ký hiệu:
- Dây số 1: dây pha nóng vào
- Dây số 2: dây pha nóng ra
- Dây số 3: dây trung hòa vào
- Dây số 4: Dây trung hòa ra
Khi đấu công tơ 1 pha cần phải chú ý vào dây số 3 và 4 được đấu cùng nhau. Ngoài ra, để xác định dây pha nóng, bạn cần phải sử dụng bút thử điện. Dây làm bút thử điện đỏ chính là dây pha nóng.
Khi lắp đặt công tơ điện hay bất kỳ thiết bị điện nào khác thì bạn cần phải nắm rõ được nguyên lý hoạt động cùng cách lắp. Bởi chỉ 1 sai lầm nhỏ cũng có thể gây chập cháy, nguy hiểm. Khi xảy ra hỏng hóc, tốt nhất bạn nên liên hệ với kỹ thuật điện để họ lắp đặt và sửa chữa kịp thời, tránh cách trường hợp đáng tiếc xảy ra.
4.2 Cách đấu công tơ điện 3 pha

Sơ đồ nối công tơ điện 3 pha trực tiếp
Bước 1: Tiến hành ngắt cầu dao, aptomat thiết bị điện trong nhà.

Bước 2: Trỏ gọt dây cáp 3 pha ( lưu ý tránh làm rách lớp bảo vệ dây bên trong khiến điện bị hở sẽ rất nguy hiểm) Sử dụng kìm kẹp cos giữ chặt đầu dây tránh gây lỏng lẻo. Sau đó siết chặt tiếp xúc đầu dây cáp với đồng hồ điện.

Bước 3: Tiến hành mở nắp đồng hồ điện. Sau đó tiến hành đấu nối như sau:

Như trên sơ đồ có 8 điểm đánh số thứ tự từ 1-8 ta có thể chia thành 4 nhóm
- Nhóm A: 1 là vào 2 là ra
- Nhóm B: 3 là vào 4 là ra
- Nhóm C: 5 là vào 6 là ra
- Nhóm D: 7 là vào 8 là ra ( nhóm D là dây trung tính)

Sơ đồ công tơ điện 3 pha gián tiếp
Cách đấu công tơ điện 3 pha gián tiếp cũng tương tự như đấu công tơ 3 pha trực tiếp duy chỉ có bước số 3 ta cần thay đổi như sau:
Như trên sơ đồ, ta chia 11 chân tiếp xúc thành 4 nhóm tín hiệu:
- Nhóm pha A: bao gồm tín hiệu điện áp pha A (đầu số 2) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 1 và đầu số 3)
- Nhóm pha B: bao gồm tín hiệu điện áp pha B (đầu số 5) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 4 và đầu số 6)
- Nhóm pha C: bao gồm tín hiệu điện áp pha C (đầu số 8) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 7 và đầu số 9)
- Nhóm Trung tính (N): bao gồm tín hiệu điện áp trung tính (đầu số 10 và 11 đã được nối với nhau
Biến dòng đo lường hạ thế kiểu xuyến tròn của thương hiệu Mitex là giải pháp tối ưu cho các hệ thống điện dân dụng và công nghiệp. Sản phẩm được thiết kế để phù hợp với nhiều loại công tơ, đảm bảo độ chính xác cao trong việc đo lường dòng điện. Với thiết kế nhỏ gọn, dễ lắp đặt và sử dụng, biến dòng Mitex giúp tối ưu hóa không gian và nâng cao hiệu suất hệ thống. Chất liệu bền bỉ, có khả năng chịu nhiệt tốt và độ an toàn cao đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng trong các điều kiện làm việc khác nhau.
Vui lòng liên hệ với MiTEX để nhận được báo giá và mức chiết khấu cho sản phẩm.
5. Kết luận
Công tơ điện đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người dùng và nhà phân phối điện xác định được mức tiêu thụ điện và thực hiện thanh toán theo đúng hợp đồng. Điều này cho thấy vai trò của công tơ điện trong việc quản lý và thanh toán tiền điện.
=> Xem thêm: EVN Việt Nam sẵn sàng trước mọi diễn biến mùa mưa bão 2024